Ναυτικη Ασφαλεια και Προστασια Περιβαλλοντος

Οι νέοι Κανονισμοί του UN IMO που τέθηκαν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2020, μειώνοντας παγκοσμίως στο 0,5% το όριο περιεκτικότητας σε θείο των ναυτιλιακών καυσίμων (UN IMO Global Sulphur Cap), συνιστούν ένα μείζον σημείο καμπής στη ναυτιλία.

Ωστόσο, παρά τις επείγουσες προειδοποιήσεις από πολλούς παράγοντες της ναυτιλίας και τα πολλαπλά αιτήματα για ανάληψη διορθωτικών ενεργειών, στην πορεία εφαρμογής αυτού του νέου Κανονισμού του UN IMO, λιγοστά μέτρα έχουν ληφθεί από τον UN IMO και τις Αρχές των Κρατών Σημαίας των πλοίων για τον περιορισμό των κινδύνων που σχετίζονται με την ασφάλεια των ναυτιλιακών καυσίμων και τη διαθεσιμότητά τους παγκοσμίως.

Η παγκόσμια προσφορά σε συμμορφούμενο καύσιμο περιεκτικότητας 0,5% σε θείο υπολείπεται ακόμα της πραγματικής ζήτησης. Προς το παρόν, η έλλειψη αντιμετωπίζεται κυρίως με τη χρήση καυσίμων προερχόμενων από ανάμειξη (blended fuels), τα οποία, σύμφωνα με προσφάτως επιβεβαιωμένες περιπτώσεις παραδόσεων καυσίμων ανά την υφήλιο, είναι «εκτός προδιαγραφών», συχνά μη ασφαλή και ακατάλληλα για χρήση από τα πλοία. Οι ελλείψεις και οι κίνδυνοι για την ασφάλεια επιδεινώνονται από τα επιπρόσθετα λειτουργικής και οικονομικής φύσης εμπόδια για τους πλοιοκτήτες, που συνδέονται με την απομάκρυνση από το πλοίο των καυσίμων όταν διαπιστώνεται ότι είναι μη συμμορφούμενα, μετά την παράδοσή τους σε αυτό. Δεδομένων αυτών των πρακτικών εμποδίων στην εφαρμογή, η απαγόρευση της μεταφοράς επί του πλοίου μη συμμορφούμενων καυσίμων (UN IMO carriage ban), δημιουργεί πρόσθετες αβεβαιότητες και παρουσιάζει περαιτέρω προκλήσεις.

Η συμμόρφωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την παγκόσμια επάρκεια ασφαλών καυσίμων, εντός προδιαγραφών, περιεκτικότητας σε θείο 0,5 %, κατάλληλων για χρήση και για τα οποία θα πρέπει να φέρουν την ευθύνη οι πετρελαϊκές εταιρείες, τα διυλιστήρια και οι προμηθευτές καυσίμων. Συνεπώς, η εφαρμογή του ορίου σε θείο, βρίσκεται κατά μεγάλο μέρος, πέραν του πεδίου ελέγχου πολλών διαχειριστών πλοίων. Πρόκειται για μια δεινή πρόκληση που αντιμετωπίζουν πολλοί τομείς της ναυτιλίας και, εν αναμονή της αύξησης της παραγωγής συμμορφούμενων καυσίμων, καθιστά επιτακτική μια πιο πρακτική και ρεαλιστική προσέγγιση από τις Αρχές του κράτους λιμένα και της Σημαίας.

Ο στόχος του UN IMO Global Sulphur Cap, είναι όλα τα πλοία να χρησιμοποιούν αποθειωμένα ναυτιλιακά καύσιμα με σκοπό τη μείωση της ρύπανσης του αέρα και την προστασία της ανθρώπινης υγείας. Οι πλοιοκτήτες μπορούν κατ’ εξαίρεση να συμμορφώνονται, εγκαθιστώντας Συστήματα Καθαρισμού Καυσαερίων (Exhaust Gas Cleaning Systems - EGCSs ή “scrubbers”) για τον καθαρισμό των καυσαερίων πριν αυτά απελευθερωθούν στην ατμόσφαιρα, απορρίπτοντας θείο και άλλα κατάλοιπα στη θάλασσα.

Ωστόσο, η εγκατάσταση τέτοιων συστημάτων έχει εγείρει προβληματισμούς σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της απόρριψης των υγρών εκπλυμάτων από τη χρήση scrubbers, οδηγώντας στη μονομερή απαγόρευση χρήσης συστημάτων έκπλυσης ανοιχτού βρόγχου (open- loop scrubbers) σε πολλά λιμάνια και χωρικά ύδατα κρατών ανά την υφήλιο. Στο πλαίσιο αυτό, ο UN IMO έχει εκκινήσει διαδικασία εκτίμησης των επιπτώσεων από την απόρριψη εκπλυμάτων από τη χρήση scrubbers, η οποία θα συνοδεύεται από αξιολόγηση και εναρμόνιση των Κανονισμών και σχετικών Κατευθυντήριων Γραμμών, στη βάση επιστημονικών αποδείξεων, ώστε να θεσπιστούν κατάλληλα κανονιστικά μέτρα και νομοθετικές πράξεις.

Κατά τη διάρκεια της αρχικής φάσης εφαρμογής του νέου παγκόσμιου ορίου περιεκτικότητας 0,5% σε θείο των ναυτιλιακών καυσίμων, οι Αρχές κράτους λιμένα και Σημαίας θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τα πλοία δίκαια και κατά περίπτωση, καθ’ ότι η συμμόρφωση εξαρτάται πολλές φορές από λειτουργικές παραμέτρους πέρα από τον έλεγχο των διαχειριστών και των πληρωμάτων των πλοίων.